Birçok esnafın ikilemde kaldığı bir konu da sevk irsaliyesinin fatura yerine geçip geçmediğidir. Bu soruya yanıt verebilmek için öncelikle sevk irsaliyesinin ne olduğunu tam olarak anlamak gerekir.

Sevk irsaliyesi nedir?

Sevk irsaliyesi, toplu mal alışverişlerinde satışı gerçekleşen bir malın satıcıdan alıcıya sevkiyatının gerçekleştiğini yasal olarak kayıt altına alan belgedir. Sevk irsaliyesi olmadan, bir malın depodan çıkışı ve alıcı tarafından teslim alınması kayıt altına alınamaz.

Önemli: Perakende satışlarda sevk irsaliyesi düzenlenmez. Yalnızca toptan satışların nakli için sevk irsaliyesi düzenlenir!

Yasal olarak her sevkiyat için ayrı bir sevk irsaliyesi düzenlenmesi zorunludur. Her sevk irsaliyesi üç nüsha olarak düzenlenmelidir. Üç nüshadan az olarak düzenlenen sevk irsaliyeleri yasal olarak geçerliliğini kaybeder.

Önemli: Sevk tarihi ve irsaliyenin düzenlenme tarihi aynı gün ise bu iki tarihin de ayrı ayrı irsaliye üzerinde belirtilmesi gerekir. Bu tip durumlarda eğer tarihlerden biri irsaliye üzerinde eksi ise irsaliye yasal açıdan geçerliliğini kaybeder!
Örnek irsaniye tasarımı

Sevk irsaliyesi üzerinde şu bilgilerin bulunması zorunludur:

  • "Sevk İrsaliyesi" ibaresi
  • Maliye Bakanlığı klişesi
  • İrsaliyeyi düzenleyenin adı, soyadı, ticari ünvanı, iş adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
  • Alıcının adı, soyadı, ticari ünvanı, iş adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
  • İrsaliyenin düzenlenme tarihi
  • Malın fiili sevk tarihi
  • Sevkedilen malın cinsi ve miktarı
  • İrsaliyeyi düzenleyenin ve malı teslim alanın imzaları

Sevk irsaliyesi kim tarafından düzenlenir?

Sevk irsaliyesi, malı taşıyan taraf tarafından düzenlenmek zorundadır. Malı eğer alıcı taşıyacaksa alıcı, eğer satıcı taşıyacaksa satıcı sevk irsaliyesini düzenler.

İrsaliyeyi düzenleyen, hazırladığı üç nüshadan birini kendisi saklar, diğer iki nüsha ise malın sevk edildiği araçta bulunmak zorundadır.

Bir malın, satıcının talimatı ile üçüncü bir şahıs tarafından (örneğin üretici) satıcı adına alıcıya teslim edildiği durumlarda, sevk irsaliyesi üçüncü şahıs tarafından bir nüshası kendisinde kalacak şekilde düzenlenir ve üçüncü şahıs, bu nüshanın bir fotokopisini satıcıya gönderir.

Üçüncü şahıs yine bu durumlarda, irsaliye üzerine mutlaka "xxx adına xxx'e teslim edilmek üzere düzenlenmiştir." ibaresini eklemek zorundadır.

Sevk irsaliyesi fatura yerine geçer mi?

Hayır, sevk irsaliyesi fatura yerine geçmez. Satış faturası üzerinde bulunması gereken "malın satış tarihi", "ödeme tutarı" vb. bilgiler irsaliyeli fatura üzerinde yer almadığından, bu belge fatura yerine geçmez, fatura amaçlı olarak kullanılamaz.

Her satış için ya sevk irsaliyesine ek olarak fatura düzenlenmesi gerekir ya da her iki belgenin yerine de geçecek irsaliyeli fatura düzenlenir.

Önemli: Hangi seçeneği tercih etmeniz gerektiğini bilmiyorsanız veya irsaliyeli fatura kullanma koşulları için lütfen muhasebecinize danışın!

İrsaliyeli fatura nedir?

İrsaliyeli fatura, hem fatura hem de sevk irsaliyesi yerine geçen, her ikisinde yer alması gereken bilgileri içeren belgedir.

İrsaliyeli fatura da tıpkı sevk irsaliyesi gibi üç nüsha olarak hazırlanır ve bu üç nüshadan biri düzenleyende kalır, ikisi malı taşıyan araçta bulunur.

Örnek irsaliyeli fatura tasarımı

İrsaliyeli fatura üzerinde bulunması gereken bilgiler şunlardır:

  • "İrsaliyeli Fatura" ibaresi
  • Faturayı düzenleyenin adı, ticari ünvanı, iş adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
  • Alıcının adı, ticari ünvanı, iş adresi, vergi dairesi ve vergi numarası
  • Satılan malın türü ve miktarı
  • Satılan malın fiyatı, KDV miktarı ve toplam KDV'li tutarı
  • İrsaliyeli faturanın düzenlenme tarihi
  • Malın fiili sevk tarihi
  • İrsaliyeli faturayı düzenleyenin ve malı teslim alanın imzaları

E-irsaliye'ye geçmek zorunlu mu?

Evet, 1.7.2020 tarihinden itibaren e-ticaret yapan tüm esnafların e-irsaliyeye geçmesi zorunludur.

Siz de ebelge.gib.gov.tr adresinden hangi platformlar ve entegratörler üzerinden e-irsaliye oluşturabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

İlginizi çekebilecek diğer yazılarımız: