E-Ticarette stok yönetimi birçok kişinin göz ardı ettiği önemli bir konudur. Aslında stok yönetimi yeni bir konu değil, hatta insanlığın ilk zamanlarına kadar uzandığı söylenebilir. Mağarada yaşayan insanlar yiyecek ve yakacakların stok yönetimini yapıyordu. Tarım devrimi ile kışlık gıda stokları tutulmaya başlandı. İnsanlığın en eski yöntemlerinden biri olan stok yönetimi, elinizdeki malların kontrolü ve idare açısından önemlidir.

E-Ticarette stok yönetimi, sürdürülebilir ve ölçeklendirebilir bir ticaret için gereklidir. Küçük-orta ölçekli veya büyük ölçekli tüm firmalarda stok yönetimi yapılması gerekir. Kötü yapılan bir stok yönetimi işinizin batmasına neden olabilir. Stok yönetim teknikleri uygulayarak, sermayenizi ve stoklarınızı daha verimli kullanabilirsiniz.

Bu yazımızda e-ticarette stok yönetimi nasıl yapılır ve stok yönetim teknikleri nelerdir ele alacağız.

Stok yönetimi nedir?

Stok yönetimi, envanterinize giren ve çıkan tüm ürünlerin takibidir. Tedarik, stoklama ve satış olarak üç adımda ele alınır. Stoklama maliyetinin düşmesi, ürünlerin özelliklerine göre stoklanması ve daha verimli kullanılmasını amaçlar. Ayrıca stoklarınızı merkezi bir kontrol altında tutmak stok sayımı gibi zaman kaybettiren kompleks işlemleri azaltır.

E-Ticarette stok yönetimi nasıl yapılır?

Stok yönetimi neden önemlidir?

E-Ticaret işletmenizde stoklarınızı yönetmek sürdürülebilir ticaret açısından önemlidir. Stoklarınızı daha verimli kullanarak maliyetlerinizi düşürebilir, iş yükünüzü azaltabilirsiniz. Stok yönetimi yaparak işletmenizde şu kazanımları elde edebilirsiniz;

  • Ölü stokların önüne geçin: Stoklarınızı güncel olarak kontrol etmediğiniz durumda -sektörünüze göre- ürünleriniz eskiyebilir. Son kullanma tarihi geçen ürünler, eskiyen modeller veya talepten fazla stoklanan ürünler sermaye kaybına neden olabilir.
  • Depolama maliyetlerinizi düşürün: Depolama maliyetleriniz stok sayınıza göre değişiklik gösterecektir. Çok fazla ürün stokladığınızda ürünlerinizi satmanız zaman alacak ve depolama maliyetleriniz artacaktır.
  • Nakit akışı sağlar: Sermayenizi kullanırken stok yönetimi yapmak çok önemlidir. Elinizdeki tüm sermayeyi stoklara yatırmak, sermayenizi tekrar nakde çevirmenizi zorlaştıracaktır. Stok yönetimi yaparak satış tahminlerine göre stok tutabilir ve stok döngüsü sağlayabilirsiniz.
E-Ticarette stok yönetimi nasıl yapılır?
E-Ticarette stok yönetimi nasıl yapılır?

Stok yönetimi nasıl yapılır?

Başarılı bir stok yönetimi için uygulayabileceğiniz farklı taktikler bulunmakta. Bu yöntemleri uygulayarak firmanızda stok yönetimi sağlayabilirsiniz.

  • PAR seviyesi belirleme

PAR seviyesi, bir ürünün elinizde bulunması gereken asgari seviyesine denir. Yeni tedarik gelene kadar elinizde tutabileceğiniz minimum miktarı belirlemek, ürünlerinizin stok dışı kalmasının önüne geçmenizi sağlar.

PAR seviyesini belirlerken göz önüne bulundurabileceğiniz iki etken vardır. Birincisi tedarik döngünüz. Ürünlerin tedarikçilerinizden ulaşma döngüsüne göre elinizde tutmanız gereken asgari miktarı belirleyebilirsiniz. Diğer bir etken ise satış performansınızdır. Ürünlerin satış sıklığına göre ürünlerin PAR seviyelerini belirlenir.

PAR seviyesini belirlemek için bu formül kullanılır;

Stok seviyesi = (Aylık ortalama satış + yedek stok) / aylık tedarik süreci
  • FIFO (First in, first out)

FIFO, İngilizcede “First in, first out” yani “ilk giren, ilk çıkar” kalıbının kısaltması olarak kullanılır. İsminden de anlaşıldığı üzere stoklara ilk giren ürünün, ilk satılan ürün olması sistemidir. Bu sistem özellikle son kullanma tarihine sahip ürünler için çok önemlidir.

FIFO’yu sadece son kullanma tarihi olan ürünler için değil tüm ürünler için kullanabilirsiniz. Örnek olarak elektronik ürünleri ele alırsak, elektronik ürünler çok kısa sürede güncellenebilir veya paketlemesi değişebilir. Bu durumda elinizdeki ürünler eski sürüm kalacaktır. Ayrıca uzun süre depolanan kutularda renk solması, yırtılma gibi durumlar yaşanabilir. Bu durum ürünlerinizin elde kalmasına neden olabilir.

  • ABC analizi

Satışını yaptığınız bazı ürünlerin getirisi diğer ürünlerinizden daha fazla olabilir. Ürünlerinizi, getiri seviyesine göre sınıflandırmak, stoklarınızı kontrol ederken işinizi kolaylaştıracaktır. Bu sınıflandırmaya “ABC analizi” denir. ABC analizi yaparken şu formülü kullanabilirsiniz.

A sınıfı: En yüksek kar marja sahip ürünlerinizin toplam stoklarınızdaki yüzdesi

B sınıfı: Ortalama kar marjınızı oluşturan ürünlerin toplam stoklarınızdaki yüzdesi

C sınıfı: Ölü stoklarınızın toplam stoklarınızdaki yüzdesi

  • LIFO (Last in, first out)

Stok yönetiminde kullanabileceğiniz bir diğer metot ise LIFO’dur. “Last in, first out” yani “son giren ilk çıkar” anlamına gelen LIFO yöntemi, stoklarınıza son giren ürünlerin ilk satılmasıdır. FIFO yönteminin zıttı olan bu metot, fiyatlar değişkenlik gösterdiği durumlarda uygulanabilir. Maliyetlerin veya fiyatların arttığı dönemde stoklarınıza en son giren ürünlerin maliyeti daha yüksek olacaktır. Bu yüzden yapılan ilk satışlarda bu ürünleri elinizden çıkartmak, fiyatların düşmesi durumunda zarar etmenizi engelleyecektir.

  • Emniyet stoku

Ticarette her türlü durumla karşı karşıya kalabilirsiniz. Tedarik ağınızla veya lojistikle ilgili bir problem yaşayabilir veya başka durumlara bağlı nakit sıkıntısı çekebilirsiniz. Bu tür durumlar için “acil durum” stoku bulundurmak, bu problemleri aşmanızda yardımcı olabilir.

Emniyet stok miktarını belirlemek için bir formül bulunur;

Emniyet stoku = (Günlük maksimum satış x Teslim süresi talebi) – (Ortalama günlük satış x Ortalama teslim süresi talebi)

*Teslim süresi talebi: Şu andan bir sonraki tedarik gününe kadar arada geçen zamanda gelen talebin toplamıdır.

  • Tedarik döngüsü

Tedarik döngüsü, stoklarınız hangi seviyedeyken tekrardan tedarik siparişi yapmanız gerektiğini belirler. Emniyet stoklarınızı belirledikten sonra tedarik döngünüzü planlayabilirsiniz. Tedarik döngüsü için kullanılan formül şu şekildedir;

Tedarik döngüsü = Teslim süresi talebi + Emniyet stokları
  • Doğru tahmin

Stok yönetiminde bir diğer önemli unsuru ise doğru tahmin yapmaktır. Belirlediğiniz bir tarih aralığında ne kadar satış yapacağınızı öngörerek stoklarınızı ayarlayabilirsiniz. Tahmininizi tam olarak tutturmanız zor olsa da yaklaşık bir tahminde bulunabilirsiniz. Tahminlerinizi yaparken Google Analytics gibi araçları kullanarak verilerden yararlanabilirsiniz.

Stok yönetimi en kolay nasıl yapılır?

Çok fazla ürün olan veya ürün giriş ve çıkışı çok yoğun olan işletmelerde düzenli olarak stok yönetimi yapmak zorlayıcı olabilir. Düzenli stok yönetimi yapılmayan durumlarda stokların tükenmesi, satışların kaçırılması ve ürün kaybı gibi bir çok olumsuz durum yaşanabilir. Tüm bunların önüne geçmek için stok takip programı kullanabilirsiniz.

Stok takip programı
Stok takip programı

ikas stok takip programı, fiziksel mağazanızda veya e-ticaret operasyonlarınızda stoklarınızı otomatik olarak kontrol eder. Mağazanızda yaptığınız bir satışın ardından ürün stoku otomatik olarak güncellenir. Aynı şekilde ikas stok takip programı ile tüm pazaryerlerindeki ve e-ticaret sitenizdeki ürünlerin stoklarını eş zamanlı olarak yönetebilirsiniz. Örnek olarak Trendyol üzerinden yaptığınız bir satışın ardından, o ürünün stokları n11, hepsiburada gibi diğer pazaryerlerinde de otomatik olarak güncellenir.

Stok takip programının bir diğer özelliği ise “kritik stok” belirleme. Belirlediğiniz PAR seviyesini ürünleriniz için uygulayabilirsiniz. Ürünleriniz kritik stok sayısına ulaştığında otomatik olarak uyarı verir. Böylece stok sayısı azalan ürünleriniz gözden kaçmaz ve hiç bir satışı kaçırmazsınız. Ayrıca en çok satan ürünler gibi raporlara ulaşarak işletmeniz hakkında daha detaylı bilgi edinebilirsiniz.


ikas'ı 14 gün ücretsiz deneyin!

ikas ile e-ticaret sitenizdeki ve pazaryerindeki ürünlerinizi tek bir panelden yönetin! Toplu ürün yükleme, toplu fiyat belirleme ve satış yönetimi gibi birçok işlemi kolayca yapabilir, e-ticaret raporlarınızı görebilirsiniz.

ikas'ı ücretsiz denemek için tıklayın!